Bóng đá phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của nhiều công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao tính công bằng và chính xác trong các trận đấu. Một trong những công nghệ nổi bật nhất được áp dụng trong những năm gần đây chính là Video Assistant Referee, thường được gọi tắt là Var.
Vậy công nghệ Var là gì? Hoạt động ra sao và có những ưu điểm, hạn chế nào? Đọc bài viết dưới đây của 90m TV để có thông tin bổ ích nhé!
Công nghệ Var là gì?
Công nghệ Var là gì? Theo 90 Phút TV tìm hiểu, Var là viết tắt của từ tiếng Anh Video Assistant Referee, có nghĩa là hệ thống hỗ trợ trọng tài bằng video nhằm giúp kiểm tra lại các tình huống quan trọng trong trận đấu. Công nghệ này cho phép một nhóm trọng tài ngồi trong phòng điều khiển video theo dõi trận đấu thông qua nhiều góc quay khác nhau.
Khi phát hiện một tình huống có khả năng xảy ra sai sót, đội ngũ Var sẽ liên lạc với trọng tài chính trên sân để đề nghị xem lại pha bóng. Trọng tài có thể tham khảo ý kiến từ tổ Var hoặc trực tiếp xem lại tình huống trên màn hình đặt bên ngoài sân.
Mục tiêu chính của Var là giảm thiểu các sai lầm rõ ràng của trọng tài và đảm bảo sự công bằng trong các trận đấu. Công nghệ này hiện đã được áp dụng tại nhiều giải đấu lớn trên thế giới như Premier League, UEFA Champions League và FIFA World Cup.
Lịch sử ra đời của công nghệ Var
Ý tưởng sử dụng công nghệ video để hỗ trợ trọng tài trong bóng đá đã được đề xuất từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, phải đến khoảng năm 2010, IFBA mới bắt đầu nghiên cứu nghiêm túc về việc áp dụng công nghệ này.
Sau nhiều thử nghiệm tại các giải đấu nhỏ và giải giao hữu, Var được sử dụng lần đầu tại một số giải đấu quốc nội ở châu Âu. Công nghệ này chính thức được áp dụng rộng rãi sau khi xuất hiện tại World Cup 2018.
Tại World Cup 2018, Var đã góp phần giúp trọng tài đưa ra nhiều quyết định chính xác hơn trong các tình huống quan trọng. Sau thành công của giải đấu này, ngày càng nhiều giải bóng đá trên thế giới quyết định áp dụng Var vào hệ thống thi đấu.
Var được sử dụng trong những tình huống nào?
Không phải mọi tình huống trên sân đều được Var can thiệp. Theo quy định của luật bóng đá do FIFA ban hành, Var chỉ được sử dụng trong bốn trường hợp chính.
- Các tình huống liên quan đến bàn thắng: Công nghệ Var sẽ kiểm tra xem bàn thắng có hợp lệ hay không, chẳng hạn như có lỗi việt vị hoặc phạm lỗi trước khi ghi bàn.
- Các quyết định thổi phạt đền: Nếu có nghi ngờ về việc phạm lỗi trong vòng cấm, Var sẽ giúp trọng tài xem lại tình huống.
- Các tình huống dẫn đến thẻ đỏ trực tiếp: Var có thể hỗ trợ trọng tài xác định mức độ nghiêm trọng của pha phạm lỗi.
- Trường hợp cuối cùng là khi trọng tài nhận diện sai cầu thủ trong các tình huống phạt thẻ.
Việc giới hạn phạm vi sử dụng giúp Var không làm gián đoạn trận đấu quá nhiều nhưng vẫn đảm bảo các quyết định quan trọng được kiểm tra kỹ lưỡng.
Cách thức hoạt động của công nghệ Var như thế nào?
Sau khi nắm được khái niệm công nghệ Var là gì, tiếp theo cùng 90P TV tìm hiểu cách thức hoạt động của công nghệ này. Theo đó, Var hoạt động thông qua một phòng điều khiển video đặt tại sân vận động hoặc trung tâm điều hành. Trong phòng này có một nhóm trọng tài chuyên trách theo dõi trận đấu thông qua nhiều góc quay khác nhau từ các máy quay truyền hình.
Khi phát hiện tình huống có thể xảy ra sai sót, trọng tài Var sẽ liên lạc với trọng tài chính trên sân thông qua tai nghe. Sau đó trọng tài chính có thể đưa ra quyết định dựa trên thông tin nhận được hoặc trực tiếp xem lại tình huống qua màn hình bên ngoài sân.
Quá trình này thường được gọi là “on-field review” (xem lại tình huống trên sân). Trong trường hợp rõ ràng, trọng tài chính có thể chấp nhận ngay khuyến nghị của Var mà không cần xem lại màn hình. Nhờ hệ thống camera hiện đại và nhiều góc quay khác nhau, Var có thể phân tích chính xác các tình huống phức tạp mà mắt thường khó quan sát được trong thời gian thực.
Ưu và nhược điểm của công nghệ Var trong bóng đá
Ưu điểm
- Một trong những lợi ích lớn nhất của Var là giúp giảm thiểu sai lầm của trọng tài. Trong bóng đá, chỉ một quyết định sai lầm cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả của cả trận đấu. Var giúp kiểm tra lại các tình huống quan trọng và đảm bảo quyết định cuối cùng chính xác hơn.
- Công nghệ này cũng góp phần tăng tính công bằng trong thi đấu. Các đội bóng sẽ cảm thấy yên tâm hơn khi biết rằng những tình huống gây tranh cãi đều có thể được xem xét lại.
- Var còn giúp hạn chế các hành vi gian lận trên sân. Trước đây, một số cầu thủ có thể giả vờ bị phạm lỗi để kiếm phạt đền. Với Var, những tình huống này dễ dàng bị phát hiện.
- Ngoài ra, Var giúp bảo vệ uy tín của trọng tài. Khi có sự hỗ trợ của công nghệ, trọng tài có thể đưa ra quyết định chính xác hơn và giảm bớt áp lực từ người hâm mộ cũng như các đội bóng.
Nhược điểm
Trong quá trình tìm hiểu công nghệ Var là gì, dù mang lại nhiều lợi ích, nhưng nó cũng vẫn tồn tại một số hạn chế khiến người hâm mộ tranh luận.
- Công nghệ Var làm gián đoạn nhịp độ trận đấu. Việc xem lại tình huống đôi khi mất khá nhiều thời gian, khiến trận đấu bị ngắt quãng và làm giảm cảm xúc của khán giả.
- Đôi khi công nghệ Var cũng gây nên các tranh cãi. Một số tình huống phụ thuộc vào cách diễn giải của trọng tài, vì vậy ngay cả khi xem lại video, quyết định cuối cùng vẫn có thể gây bất đồng.
- Sự thiếu thống nhất trong việc áp dụng Var giữa các giải đấu. Một số giải đấu có quy trình rõ ràng và nhanh chóng, trong khi ở nơi khác việc sử dụng Var lại bị đánh giá là chưa hiệu quả.
Có thể thấy, dù được xem là bước tiến lớn của bóng đá hiện đại nhưng Var vẫn cần được cải tiến để hoạt động hiệu quả hơn trong tương lai.
Kết luận
Sau khi tìm hiểu công nghệ Var là gì cùng các thông tin liên quan. Có thể thấy, Var đã trở thành một phần quan trọng của bóng đá hiện đại. Với khả năng hỗ trợ trọng tài đưa ra quyết định chính xác hơn, góp phần nâng cao tính công bằng trong các trận đấu.